Hàn Quốc, Việt Nam và Khu vực học

By Le Minh Khai

Người dịch: Hoa Quốc Văn

[Ít ngày trước tôi đã post đoạn này, nhưng rồi tôi đã xoá nó bởi vì tôi nghĩ người ta sẽ thấy nó quá tiêu cực. Chủ định của tôi khi viết đoạn đó, tuy vậy, là có tính xây dựng. Rốt cuộc , tôi muốn nhìn thấy thế giới học thuật ở Việt Nam thay đổi theo hướng tích cực. Vì điều đó, tôi nghĩ “nền văn hoá” hàn lâm ở Việt Nam sẽ phải thay đổi. Bây giờ chính phủ Việt Nam đang đầu từ nhiều tiền cho nền giáo dục bậc cao, và hàng ngàn người Việt đang theo học chương trình Tiến sĩ trên khắp thế giới. Điều đó thật tuyệt, nhưng nó không có nghĩa nhiều nếu nền văn hoá học thuật ở Việt Nam không thay đổi. Tôi viết đoạn nà nhằm chỉ ra điều đó. Tôi luôn hi vọng vào tương lai, nếu không, tôi đã không viết blog này].

150 năm trước, học giả ở Hàn Quốc và Việt Nam nhìn các vương quốc của họ như nhau. Nhưng ngày nay, Hàn Quốc và Việt Nam đã rất khác nhau.

Tôi vừa dành 2 ngày thật đẹp ở Đại học Sogang để nghe các học giả Hàn Quốc trẻ trình bày (bằng thứ tiếng Anh hoàn hảo) các bài viết các nghiên cứu của họ về Đông Nam Á. Các học giả trẻ này đều nhận bằng Tiến sĩ ở nước ngoài (Pháp, Mỹ,v.v…) và đều có khả năng sử dụng các ngôn ngữ Đông Nam Á (tiếng Indonesia, tiếng Việt,…) trong nghiên cứu của họ.

Có nhiều quốc gia châu Á vốn đang phấn đấu đạt được mức độ hoàn hảo ấy nhưng với tất cả sự kính trọng với phần còn lại của châu Á, tôi nghĩ người Hàn Quốc hiện đang là số một.

Image

[ofcourse, Sogang University]

Tại sao lại có thực tế đó? Tôi nghĩ có 2 nguyên nhân lí giải điều này. Thứ nhất, dĩ nhiên, là tiền. Rõ ràng chính phủ Hàn Quốc bắt đầu đầu tư tiền từ thập kỉ 1990s-2000s để tạo ra những chuyên gia khu vực học, và các học giả trẻ tôi từng gặp 2 ngày trước đây là kết quả của sự đầu tư đó. Không cần phải nói, đó là sự đầu tư tốt.

Phải nói rằng, nhiều nhà làm chính sách ở các nước châu Á đã nghĩ rằng nếu họ dùng tiền gửi người ra nước ngoài để thu về các Tiến sĩ thì nó sẽ tự động cải thiện môi trường giáo dục ở quê nhà. Tuy nhiên, điều đó không phải sự thật, khi có những nhân tố văn hoá-xã hội ảnh hưởng đến điều các “học giả hồi hương” có thể làm ở quê hương họ.

Đây chính là nguyên nhân thứ 2 khiến tôi nghĩ Hàn Quốc dẫn đầu châu Á về khu vực học. Trong hội thảo này, có những học giả lâu năm đã bình luận về công trình của các học giả trẻ tuổi. Tất cả các học giả lâu năm đó đều đầy tinh thần phê phán, nhưng họ cũng cực kì ủng hộ giới trẻ.

Tôi đã đến các hội thảo ở Việt Nam, và nhận thấy rằng nhiều học giả lão thành Việt Nam ra sức phê phán bất kì ai khác, đặc biệt là các học giả trẻ. Nếu một học giả trẻ áp dụng một hướng tiếp cận lí thuyết mà một học giả lão thành không biết (và có nhiều lí thuyết các học giả lão thành chẳng biết gì về chúng) thì học giả trẻ đó sẽ bị “vùi dập” bởi vị học giả lão thành.

Và nếu một học giả nước ngoài cũng làm như vậy, ông ta/bà ta sẽ bị các học giả lão thành đối xử tương tự.

Ngược với điều đó, tôi vừa trình bày một báo cáo với các học giả Hàn Quốc trong đó hàm chứa những ý tưởng lí thuyết không quen thuộc với họ, và khi họ đặt câu hỏi, các câu hỏi họ đặt ra rất thẳng thắn khi họ nói: “Chúng tôi không quen với lí thuyết này. Làm ơn nói thêm cho chúng tôi về lí thuyết này.”

Tôi không thể tưởng tượng được một hoàn cảnh tương tự xảy ra ở một hội thảo tại Việt Nam. Trái ngược, tôi dễ dàng hình dung (và đã được chứng kiến nhiều dịp) những người từ công chúng đã từ chối thẳng thừng những ý tưởng mà họ không hiểu.

Vậy là có cái gì đó khác biệt giữa môi trường học thuật ở 2 nước này. Và trong khi tiền là cần tiết để tạo ra một thế hệ học giả mới, thì các điều kiện văn hoá/xã hội cũng khá quan trọng. Liên quan đến các điều kiện văn hoá xã hội này, Hàn Quốc hiện này đã thành công hơn Việt Nam trên lĩnh vực học thuật.

Image

[Indeed, “Hanoi National University of Education” – but in fact, “Hanoi College of Pedagogy”]

Trong quá khứ, hai nước này đã đều tự hào vì có sự tương đồng khi họ cùng là các nhà nước triều cống đối với Trung Hoa, nhưng thời đại đã thay đổi. Không còn ngang hàng nhau nữa. Tuy nhiên, hi vọng rằng một ngày nào đó, chúng sẽ lại ngang hàng.

[Dịch nhanh]

Nguồn: http://leminhkhai.wordpress.com/2013/11/04/korea-vietnam-and-area-studies-2/

About Văn Ngọc Thành

Dạy học nên phải học
This entry was posted in Archives, Articles, Teaching and tagged , , . Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s